Dobrnje
Dobrnje

Legenda o nastanku sela


      Legenda o nastanku sela kaže, da su nekada davno današnja sela Krvije, Lopušnik i Dobrnje bili na jednom mestu i to na današnjem mestu zvanom Selište, u ataru sela Dobrnja, a nedaleko od današnjeg sela. Kako su u selu živeli ljudi razne naravi , tako je u selu bilo dosta problema i svađa. Jedni su voleli da kradu, drugi pak su bili preke naravi i stalno su se svađali, tukli i krvili, dok su treći bili povučeni i dobri građani tadašnjeg sela.

      Kako nikako nisu mogli da žive jedni pored drugih, jer je stalno dolazilo do svađa, netrpeljivosti pa čak i do ubistava, svi zajedno odlučiše da se rasele i žive svako za sebe u svom selu. Oni koji su voleli da kradu (lopovi, lopuže itd) odseliše se niz ljuti potok i to selo nazvaše Lopušnik. Oni drugi, koji su bili preke naravi (koji su se tukli i krvili) odoše sa druge strane brda niz Obzovarski potok i tu se nastaniše, a svoje selo nazvaše Krvije. I na kraju oni što bejahu dobri, povučeni i vredni ljudi,  ostadoše da žive gde su do tada živeli ali sada u miru i slozi, a selu dadoše ime Dobrnje.

         Inače u Braničevskom tefteru iz 1467.god.,  selo Dobrnje se pominje kao Dobroselce  sa 6 kuća. Iako je autor naveo da se selo pod tim nazivom nalazilo na mestu Selištu (koje i danas postoji u ataru sela Dobrnja i za koje se zna da je nekada bilo selo) i da više ne postoji, nema sumnje da legenda koja se prenosi s kolena na koleno, potvrđuje da su "dobri ljudi " , upravo živeli u "Dobrom selu " , odnosno Dobroselcu na mestu tadašnjeg, a i danasnjeg " Selišta".

                                                   

Carski drum (Via militaris)

                U literaturi poznat kao "Via militaris", sagrađen je za vreme Rimskog carstva. Najpre takavi putevi služili su prvenstveno za vojne svrhe, a istovremeno i transport robe. Imao je veliki ekonomski značaj, nešto kao danas  Autoput E70 ili koridor 10 npr. Pored njega nasajala su i nestajala naselja.Putevi su nastajali duž obale Dunava i Save na severu i dolinom Mlave i Morave na jugu.Put je povezivao dve provincije Evropu i Malu Aziju.Taj put je kasnije , u vremenu Vizantije( pad pod tursku vlast) nazvan "Carski drum", jer je vodio do Carigrada.

      Carski drum, se kretao sa zapada preko Sirmijuma, Singidunuma (današnji Beograd), i Marguma (Margum)i  preko Viminaciuma (današnji Kostolac), i ka jugu išao preko Municipijuma (Mansio Municipium - Kalište).Od Minicipijuma jedan deo puta se odvajao za Sopotsku kosu, koja je vodila prema Jovis Pagusu ( Veliko Laole), Idimumu, Horea Margumu i dalje prema Naisusu do Serdike ( Sofija - Bugarska). Drugi deo puta se odvajao prema Pincumu (danas V. Gradište).

     U Braničevu put je prolazio pored sela Orljeva i Brdske kose. U ataru sela Dobrnja put je prelazio preko takozvanog "Selišta", prema "Gaju", a zatim preko atara veliko popovačkog i pankovačkog, pored " Ljubanovca", na "Zabrđe". Dalje je preko "Panarije" i "Crkvišta", ispod "Svina" i preko reke " Busura", vodio do "Gradca" u Velikom Laolu. Odavde je put išao na "Vrbovac", " Crvenačko polje", pored "Vezičeva", zatim između "Zlatova" i sela " Busura" i dalje za "Roandu", u "Resavi".

  Pošto je Carski drum , bio vojni put, u doba turskog carstva , bio je vrlo često izložen napadima neprijatelja.To je uslovilo, da je carska vlast organizovala čuvanje ( stražarenje) na takvim putevima.Čuvanje puteva, klanaca, mostova, izvršavali su "derbendžije".Na putu od Beograda do Sofije, bilo je u poslednjim decenijama XVI veka, 40 naselja (uglavnom sela) uključeno u stražarsku službu.Npr. stanovnici sela Lučice, Žabara, Svilajnca i Moštanice čuvali su put koji vodi prema Smederevu, a ujedno i hranili konje vojnika.


 

 

Položaj - Stanovništvo


 

       Za one koji ne znaju, Dobrnje se nalazi na 160 m nadmorske visine, 9 km jugozapadno od Petrovca na Mlavi odnosno 40km od Požarevca. Prostire se na 1397 hektara,47 ari 28m ili na 3462 parcele. Zbijenog je  i zvezdanog tipa.
 
Veća brda u okolinu su Kozjak ( 285 m )na severoistoku i Lipar (268 m ) na zapadu.Kroz selo protiče potok - Reka , koji se uliva u Bošnjački potok. Istočno od sela, na putu ka Petrovcu, nalazi se Dobrnjska jaruga - Bučina u dužini od 350 m.Jaruga predstavlja jedan od najnižih lokaliteta bukove šume u Srbiji.


       Stanovnici Dobrnja se uglavnom bave poljoprivredom 58,3%, to jest Ratarstvom,Pčelarstvom i Stočarstvom.U Stočarstvu najviše je zastupljeno Govedarstvo,Svinjarstvo, Ovčarstvo i Kozarstvo. Posebno treba izdvojiti Govedarstvo sa 428 grla različitog uzrasta i dnevnom proizvodnjom od 700 litara mleka. Prema broju goveda i broju domaćinstava Dobrnje je verovatno na prvom mestu u našoj Opštini sa prosekom od 2,2 grla po domaćistvu. Uzgoj Svinja je takođe na zavidnom nivou od 584 grla različitog uzrasta dobrog rasnog sastava. Koza ima najmanje oko 30 komada dok je ovčarstvo razvijenije sa 128 komada ovaca različitog uzrasta i rasa.Pčelarstvo je u našem mestu u zamahu.21 pčelarska porodica poseduje oko 500 košnica pčela, od kojih su neki u Dobrnje donosili najviša priznanja za kvalitet meda i nalaze se u samom vrhu pčelarstva u Srbiji.Od tih 480-500 pčelinjih društava naši pčelari u prosečnoj godini dobiju prosečno između 2,5 i 3 vagona meda.

   Od ratarskih kultura Dobrnjci najčešće seju Kukuruz i Pšenicu. Kukuruz se poseje prema našim podacima na oko 350 hektara dok se Pšenica poseje manje, na oko 18o hektara. Od ostalih ratarskih kultura seje se još ječam na oko 80 hektara, suncokret i soja. Pod Livadama i detalinama je zastupljeno 255 hektara.
Od Poljoprivredne mehanizacije Dobrnjci su dobro snabdeveni, imaju 146 manjih traktora,28 većih,10 kombajna za pšenicu, 11 berača kukuruza, poređenja radi u susednom selu Oreškovivaca koje je po broju domaćistva puno veća od Dobrnja prošle godine postojala su samo dva berača kukuruza dok je u Lopušniku postojao jedan.

 

Položaj sela

 

Statistika

 

      Prvi pisani dokument o našem selu pod ovim imenom (Dobrnja ili  Dobrnje) nalazimo u popisu stanovništva iz 1722. do 1724. godine, koji je izvršen u oblastima tadašnje Srbije koje su bile pod okupacijom Austrougarske.

   Mnogobrojne podatke o kretanju, o doseljavanju stanovništva, kao i o nastajanju i nestajanju mnogobrojnih sela našeg područja, saznajemo i turskih pisanih dokumenata. Tako npr. prema tefteru aračkom iz 1820.god.( po kome je u to vreme vršena naplata carske dažbine „ arača“ od muškog dela stanovništva – raje ), saznajemo da je u naseljima  beogradskog pašaluka ( odnosno tadašnje Srbije) nahija požarevačka u svom sastavu imala sedam knežina, i to : moravsku, mlavsku, golubačku, kneževinu Omolje ( Homoljsku), Zvižd, Pek i kneževinu Ram.

     Varoš Požarevac pripadala je kneževini moravskoj, dok je Svine(sadašnji Petrovac, pripadao kneževini mlavskoj).Radi jačanja svoje centarlističke vlasti Miloš Obrenović, je 1834.god. izvršio upravnu podelu zemlje na pet velikih srdarstva.Dotadašnje nahije i kapetanije, zamenile su nove upravne jedinice – okružja( kasnije okruzi) i srezovi.Podunavsko serdarstvo činili su poćarevačko okruće zajedno sa smederevskim , beogradskim i kragujevačkim.sedište serdarstva bilo je u Beogradu. Ovakva podela zemlje ostala je do donošenja sretenjskog ustava, koji je ukinuo serdarstva i zaveo podelu na okruge, srezove i opštine.

    Požarevački okrug je 1839.god. imao pet srezova:

  1. Moravski srez (Požarevac), imao je 41 opštinu, 3762 kuće i 4309 poreskih glava;
  2. Mlavski srez (Svine- Petrovac) imao je 34 opštine, 3194 kuće i 3683 poreskih glava;
  3. Rečko –(z) viški srez (Gornja Kruševica) imao je 12 opština, 1096 kuća i 1287 poreskih glava;
  4. (H)omoljski srez ( Žagubica) imao je 23 opštine, 1934 kuće i 2177 poreskih glava;
  5. Ramsko – pečki srez (Veliko Gradište) imao je 39 opština, 3111 kuća i 3606 poreskih glava;

       Npr. u srezu moravskom nalazila su se sledeća sela: Lučica, Prugovo, Poljana, Vlaški Do, Provo, Oreovica, Rakinac, Žabare, Livadica, Kušiljevo, Porodin, Četereže, Brzoode, Bošnjak, Dobrnja, Lopušnik, Zabrše, Pankovo, Veliko popovačka, Kočetinska, sibnička, Polatska, Mirijevska, Tićevska, Vrbnica, Veliko Selo, Veliko Crniće, Orljevo, Toponica, Šljivovac, Krvalji Do, Selakovac, Trnjane, Ćirikovac, Klenovnik, Bratinac, Nabrđe, Petka, Dubravica, batovac, Brežane, Živica, dragovac, Požarevac.

     Tada selo Dobrnja je imalo 65 poreskih glava i 63 kuće.U popisu stanovništva u selu je bio Ilija Petrović, predsedatelj , Novak Andrejić i Rajko Janković , pomoćnici.

     U srezu mlavskom postojala su sledeća sela: Šapine, Zabrega, malo Crniće, Kalište, Batuša, Boževac, Crljenac, Kula, manastirica, Kobilje, Aljudovo, Starčevo, Kladurovo, Ranovac, malnica, Vitovnica, Stamnica, Malo Laole, Ždrelo, Bistrica, Šetonje, Ćovdin, Vezičevo, Zlatovo, Busur, Krvije, Veliko Laole, Tabanovac, Burovac, Oreškovica – Vošanovac, Svinje – Leskovac, Knežica, Kamenovo, Trnovče, Dubočka, Rašanac.

    Iz datog primera vidimo da je po tom popisu iz 1839.god. Dobrnja , pripadalo moravskom srezu.Dok, iz popisa od 1859.god. selo Dobrnje, pripadalo je mlavskom srezu i imalo je 91 kuću.

   U popisu stanovništva iz 1863. godine. opština dobrnjska je imala 112 kuća (domaćinstva) i 270 muških duša, odnosno 268 ženskih duša -  stanovnika.Popisane su i druge vrednosti: 6843 dukata cesarijskih je vrednost nepokretnog imanja; 952 talira je mesečni prihod od poreza;koš za žito, jedan plac i 60 dana utrine pod gorom.Od ukupno 112 domaćinstava, bilo je 91 zemljoradničko domaćinstvo,2 trgovca, 1 sluga 1 dućandžija, 6 udovica, 9 imanja pod starateljstvom i 2 nesposobna lica.Po vrednosti nepokretnog imanja, popisana domaćinstva bila su raspoređena u klase na sledeći način: i I klasu- 90, u II klasu -12,u IV - 2 i u VII jedno domaćinstvo.Šest domaćinstava nije bilo razvrstano ni u jednu klasu ( I klasa- najsiromašniji, koji nisu mogli živeti od imanja i mesečne zarade; VII klasa- klasa izuzetno bogatih ljudi, koji su bili upisivani u poreskim obaveznicama, koji su imali njive, livade, vodenice, vinograde, razne zgrade).

   Po popisu stanovništva iz 1910.god. Dobrnje ima 1104 stanovnika, rad škole sa učiteljem Petrom Markovićem i dva razreda, dok 1921/2.god. ima 190 domaćinstava, rad  škole sa 39 đaka.

    Prema popisu iz  1928/9.god.primećuje se porast stanovništva, gde uočavamo 215 kuća, odnosno 1300 stanovnika.

    Kasnije, u popisu iz 1953.god. selo ima 1189 stanovnika, gde se može primetiti blagi pad i migracija stanovništva.

    Po poslednjem popisu stanovnika 2002.godine. Dobrnje ima 204 domaćinstava i ukupno 883 stanovnika od kojih 268 na privremenom radu u inostranstvu koji su duže od jedne godine.

 

 

Petar Dobrnjac

Ovako bi trebalo
da izgleda ulaz u našu
crkvu koja će biti
uradjena uz vašu
pomoc
Ulaz u crkvu







Foto Rade i Daca


(c) Copyright 2000 - 2014 www.dobrnje.com Sva prava zadržana. .PHD. StanCo .RS